Hasarda eksik sigorta: hesap, garanti ve avukat desteği

1. Azaltmanın gerçek nedenini belirleyin

Sigortacının eksik sigortaya mı, ödeme üst sınırına mı, muafiyete mi yoksa farklı bir değerleme yöntemine mi dayandığını sorun. Bunların her biri daha düşük tutara yol açabilir, ancak aynı şey değildir. Her kesinti için ilgili hükmü ve tutarı yazın. Örneğin güncel değer tartışması, toplam sigorta bedelinin düşük olması tartışmasından farklı gerekçeler gerektirir. Hesap ayrıştırılmadan tam olarak neyin düşürüldüğünü doğru biçimde kontrol edemezsiniz. Bu yüzden yalnızca nihai ödemeyi veya poliçeye genel bir göndermeyi değil, hesabı ve kullanılan koşulları isteyin.

2. Aynı değerleme temelini karşılaştırın

Poliçenin sigortalanan menfaat için hangi değeri esas aldığını belirleyin. Binalarda satış fiyatından başka bir değer önem taşıyabilir; eşyalar için de kendine özgü bir ölçüt geçerli olabilir. Sigorta bedelini ve saptanan değeri aynı tarih ve esas üzerinden karşılaştırın. Farklı raporlardaki tutarları açıklamasız biçimde yan yana koymayın. Bileşenlerin, değişikliklerin ve varsa endekslemenin nasıl işlendiğini sorun. Bir avukat, değerleme uzmanlığından yararlanarak karşılaştırmanın doğru olup olmadığını belirleyebilir. Ekspertizde yüksek bir tutar bulunması, her poliçe türü için bunun doğru sigorta bedeli olduğu anlamına gelmez.

3. Garantiyle şartları birlikte okuyun

Poliçe belgesinde eksik sigortaya karşı garanti bulunup bulunmadığını ve hangi koşullara bağlandığını kontrol edin. Kifid, somut bir bina sigortası dosyasında garantinin yanında bir üst sınırın da bulunduğu poliçeyi değerlendirmiştir. Bu, garanti adının sözleşmenin bütün içeriğini açıklamadığını gösterir. Değer hesaplama araçlarını, anketleri ve geçerlilik bilgilerini saklayın. Değişikliklerin nasıl bildirildiğini de inceleyin. Garanti, bilgilerin güncelliği veya beyan edilen veriler bakımından sorular doğurabilir. Yalnızca garanti sözcüğünden sınırsız ödeme vaadi çıkarmak yerine somut metni değerlendirtin.

4. Hasar hesabını adım adım kontrol edin

Sigortacıdan girdi değerlerini, değerleme tarihini ve her işlemi anlaşılır şekilde göstermesini isteyin. Yalnızca son farkı hesaplamayın; verilerinizin nerede ayrıldığını bulun. Sorun toplam değer, zarar tutarı, bir hüküm veya seçilen oran mı? Alternatif hesabınızı belgelerle destekleyin ve belirsizlikleri belirtin. Uzman görevlendiriyorsanız ona doğru soruyu yöneltin. Zarar miktarı uyuşmazlığında karşı ekspertiz uygun olabilir, fakat masraflar ve görev kapsamı belirlenmelidir. Poliçe teminatına ilişkin her araştırma kendiliğinden aynı masraf dayanağına tabi olmaz.

BW madde 7:958 fıkra 5’teki orantılı indirimin uygulandığı bir mal sigortasında, sigorta bedeli zarar hesabına esas alınan değerden düşükse tazminat azaltılır. Bu durumda başlangıç hesabı, ilgili zarar tazminatının sigorta bedeliyle çarpılıp söz konusu sigortalanan değere bölünmesidir. Pay ve paydada aynı değerleme esasını kullanın. Önce poliçede örneğin garanti, geçerli değer tespiti veya farklı hesap düzenlemesi olup olmadığını kontrol edin. Muafiyet ve ayrı üst sınırlar farklı işlemlerdir; hesapta hangi aşamada uygulanacaklarını ayrıca belirletin. Bu, her zarar sigortası için evrensel bir formül değildir.

5. Tavsiye ve eski kontrolleri araştırın

Bedeli bir danışman belirlediyse veya kontrol sözü verdiyse görevlendirmeyi, danışmanlık raporunu ve yazışmaları toplayın. Kifid, özen yükümlülüğünü koşullara ve kararlaştırılan hizmete bağlı olarak açıklar. Sizin verdiğiniz bilgiler ve değişiklikleri bildirmeniz de önemli olabilir. Danışmanın hatası, talep edilen zararın tamamını otomatik olarak kanıtlamaz. Avukat, hata olmasaydı ne olacağını ve bundan hangi zararın doğduğunu değerlendirmelidir. Olası sorumluluk meselesini, mevcut poliçenin gerçekte neyi karşıladığına ilişkin sigortacıyla uyuşmazlıktan ayrı tutun.

6. Somut ve zamanında itiraz edin

Her uyuşmazlık noktası için sigortacının hesabını, alternatifinizi ve dayanağını yazın. Yazılı yeniden değerlendirme isteyin ve gerekirse kurum içi şikâyet yolunu kullanın. Kesin anlaşma teklifini ancak hangi kalemleri sona erdireceği açıklığa kavuştuğunda değerlendirin. Daha yüksek sigorta bedeli talep etmek gelecek için önemli olabilir, fakat geçmiş zararı kendiliğinden gidermez. Sürelerin takibini de sağlayın. Acil onarım giderleri varsa avukat, açıkça sınırlandırılmış bir avans istemenin veya başka bir hukuki adımın somut dosyaya uygunluğunu değerlendirebilir.

7. Kurgusal örnek: orantılı azaltma

Varsayımsal hesap örneğinde mal sigortası €100.000 sigortalanan değer ve €80.000 sigorta bedeli kullanır. Diğer işlemlerden önce ilgili zarar €20.000’dir. Orantılı düzenleme uygulanıyorsa €20.000 çarpı €80.000 bölü €100.000, yani olası muafiyet veya ayrı sınırdan önce €16.000 kalır. Bütün tutarların aynı değerleme esasına dayandığı ve indirimi dışlayan garanti veya farklı düzenleme bulunmadığı varsayılmıştır. Örnek gerçek bir olayda ödeme vaat etmez. Poliçe belgesinde eksik sigortaya karşı garanti varsa önce onu inceleyin; garanti ayrı bir sözleşmesel üst sınırı kendiliğinden dışlamaz.

8. Hukuki değerlendirme kontrol listesi

Avukata hangi değerin, hükmün veya danışmanlık anlaşmasının belirleyici olduğunu sorun. Uzman gerekip gerekmediğini, görevini ve masraflarını görüşün. Geçmiş hakkında peşinen sonuca varmadan gelecekte uygun teminat sağlayacak önlemleri de ele alın.

• Poliçe, şart, garanti ve ödeme üst sınırları.
• Değer ölçerler, ekspertizler ve tarihler.
• Tam hasar hesabı ve her kesinti dayanağı.
• Endeksleme, değişiklik, tavsiye ve takip anlaşmaları.
• İtiraz, yanıt, uzlaşma teklifleri ve süreler.

9. Her tartışma konusunu doğru belgeyle eşleştirin

Dosyanızda dört ayrı satır oluşturun. Sigorta bedeli için hasar tarihindeki poliçe ve değişiklik onayları gerekir. Toplam sigorta değeri için rapor, değerleme temeli ve dahil edilen unsurlar gerekir. Bir üst sınır için endeksleme dahil somut hüküm gerekir. Hasar tutarı için ayrıntılı onarım teklifi gerekir. Her satırda neyin kesin, neyin tartışmalı olduğunu yazın. Böylece gerçek fark sözleşmedeki üst sınırdayken yeni hasar hesabı istememiş olursunuz.

Poliçenizi kontrol ederken tadilat öncesi ve sonrası hangi değerin kullanıldığını da gösterin. Ek yapının fotoğrafı değişikliği gösterir, fakat hasar tarihindeki geçerli sigorta değerini tek başına kanıtlamaz. Gerekirse uzmandan ilgili unsurları ve değerleme tarihini açıkça belirtmesini isteyin. Karşı ekspertizde görevin hasar tutarını, toplam değeri veya ikisini kapsayıp kapsamadığını görüşün. Onarım fiyatı belirleyen uzman, bununla garanti hükmünün yorumunu karara bağlamış olmaz.

10. Olası danışman hatasını poliçe hesabından ayırın

Kurgusal dosya: tadilattan sonra danışmana e-postayla teminatı kontrol etmesini istediniz. Hasar sonrasında sigortacı daha düşük sigorta bedeli uyguladı. Orijinal e-postayı, yanıtı, danışmanlık görevini ve o tarihte düzenlenen poliçeyi saklayın. Mevcut poliçenin ne ödeyeceği ile danışmanın talebiniz üzerine harekete geçmesi gerekip gerekmediği farklı sorulardır. İkinci soru için o dönemde hangi sigorta veya değişikliğin gerçekten mevcut olduğunu, hangi şartlarla sunulduğunu ve sizin neyi seçeceğinizi de araştırın.

Hesaplanan fark, danışmanın otomatik olarak ödemesi gereken zarar değildir. Sigorta danışmanının sorumluluğunu değerlendirmek için ileri sürülen hata ve sonuçları ayrı incelenmelidir. Danışmana karşı talep ihtimali varsa sigortacıyla sulh anlaşmasını imzalamadan önce inceletin. Sigortacıyla sulhta metnin hangi tarafları ve talepleri kapsadığı açık olmalıdır. Bu kurgusal dosya bir hata, ek teminat veya sorumluluğu kesin kabul etmez.